Lisanssız GES İzin Süreci: Başvurudan Geçici Kabule Kadar Adım Adım
Dosyanızın hangi aşamada ilerlediğini, neden beklediğini ve nasıl hızlandırılacağını gösteren pratik rehber.
Lisanssız güneş enerjisi santrali izin süreci: lisanslı ve lisanssız GES farkı, sekiz adım, taraflar, tipik belgeler, yaygın eksik ve revizyon nedenleri, çatı ile arazi projelerinin farkları ve 2026 mevzuat değişikliklerinin sürece etkisi.
| TEKNİK KONTROL | GÜNCELLEME | OKUMA SÜRESİ |
|---|---|---|
| Alkın Ankaralı — Genel Müdür Yardımcısı, Enerji Projeleri | Ağustos 2026 | 13 dakika |
İçindekiler
- Özet — beş cümlede
- Lisanssız üretim nedir, sınırı nedir?
- Lisanslı ve lisanssız GES arasındaki fark nedir?
- Süreç: sekiz adım
- Hangi belgeler gerekir?
- Süreci uzatan yedi sebep
- Çatı ve arazi projeleri arasındaki farklar
- Sık sorulan sorular
- Nereden başlanır?
Güneş enerjisi yatırımlarında en çok soru alan konu teknoloji değil, izindir. Lisanssız GES izin süreci için “Ne kadar sürer?” sorusunun dürüst cevabı; dosyanın niteliğine, şebeke kapasitesine, teknik değerlendirmeye, proje onayına ve diğer izinlerin tamamlanmasına bağlıdır. Aynı bölgede benzer projelerin takvimleri farklılaşabilir.
Bu rehber süreci adım adım, hangi rolün neyi yürüttüğüyle birlikte anlatır.
Özet — beş cümlede
- Lisanssız GES kurmak için üretim lisansı başvurusu gerekmez; süreç ilgili şebeke işletmecisine bağlantı başvurusu, proje onayı, bağlantı ve kabul işlemleri üzerinden yürür.
- Süreç yatırımcı/EPC, ilgili şebeke işletmecisi ve proje onayı/kabule yetkili kurum arasında ilerler.
- Gecikmelerin önemli nedenlerinden biri eksik veya tutarsız evraktır; şebeke kapasitesi, teknik değerlendirme ve proje revizyonları da toplam süreyi etkileyebilir.
- 2 Nisan 2026 tarihli değişiklikle, dağıtım lisansı sahibi endüstri bölgesi tüzel kişileri de Yönetmelikteki “ilgili şebeke işletmecisi” tanımına eklenmiştir.
- Gerekli kabul ve ölçüm/sayaç işlemleri tamamlanmadan tesis ticari işletmeye alınamaz ve şebekeyle sürekli paralel işletmeye geçemez.
İzin süreci — sekiz adım, üç taraf
| ADIM | KİM YÜRÜTÜR | NE YAPILIR |
|---|---|---|
| 1 Ön değerlendirme | Yatırımcı / EPC | Keşif · statik · simülasyon |
| 2 Başvuru | Yatırımcı / EPC | Bağlantı başvuru dosyasının sunumu |
| 3 Çağrı mektubu | İlgili şebeke işletmecisi | Bağlantı noktası ve koşullarının belirlenmesi |
| 4 Proje onayı | Proje onayı / kabule yetkili kurum | Elektrik projesinin onaylanması |
| 5 Bağlantı anlaşması | İlgili şebeke işletmecisi | Anlaşmanın imzalanması |
| 6 Kurulum | Yatırımcı / EPC | Montaj · elektriksel imalat |
| 7 Kabul | Proje onayı / kabule yetkili kurum | Yerinde kontrol |
| 8 Devreye alma | İlgili şebeke işletmecisi | Ölçüm/sayaç düzenlemeleri |
Lisanssız üretim nedir, sınırı nedir?
Lisanssız elektrik üretimi, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında, üretim lisansı alma ve şirket kurma yükümlülüğü olmadan elektrik üretilebilmesine imkân veren rejimdir. Temel model, ilişkili tüketimin karşılanmasına dayalı öz tüketim modelidir.
Kurulabilecek üretim gücü yalnızca çatı/arazi alanı veya tek başına sözleşme gücüyle belirlenmez. Nihai kurulabilir güç; başvurunun Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamındaki hukuki dayanağı, ilişkili tüketim tesisinin sözleşme gücü, bağlantı kapasitesi, teknik değerlendirme ve bağlantıya çağrı mektubunda belirlenen koşullar birlikte dikkate alınarak belirlenir.
BOYUTLANDIRMA NOTU — Ekonomik açıdan optimum kurulu güç ise ayrıca tesisin tüketim profili, üretim profili, öz tüketim oranı ve ihtiyaç fazlası üretimin ekonomik değeri dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Bedelli üretim limiti
İlgili tesislerde bedelli olarak değerlendirilebilecek ihtiyaç fazlası üretim için yıllık bir sınır uygulanır. Genel kuralda bu sınır, ilişkili tüketim tesislerinin bir önceki takvim yılındaki mahsuplaşma öncesi şebekeden çekilen toplam elektrik enerjisi tüketiminin iki katı esas alınarak belirlenir. Önceki yıl tüketim verisi bulunmayan yeni tüketim tesisleri, cari yıl tüketiminin referans tüketimi aşması ve Yönetmelikte düzenlenen diğer özel durumlar için ayrıca hesap hükümleri bulunmaktadır. Bu nedenle uygulanacak sınır proje özelinde güncel mevzuata göre kontrol edilmelidir.
Mesken abone grubundaki tüketim tesisleriyle ilişkilendirilen üretim tesisleri için istisna hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir. ETKB’nin güncel resmî açıklamasına göre satışa konu edilebilecek üretim miktarı sınırı hükmü, kurulu gücü 50 kW ve altındaki mesken abone grubundaki tüketim tesisleriyle ilişkilendirilen üretim tesisleri için uygulanmaz.
2026’da ne değişti?
2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle, TEİAŞ, dağıtım şirketleri ve dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgesi tüzel kişilerinin yanında, dağıtım lisansı sahibi endüstri bölgesi tüzel kişileri de “ilgili şebeke işletmecisi” tanımına eklenmiştir.
Pratik anlamı: dağıtım lisansı sahibi bir endüstri bölgesindeki tesis için başvuru ve bağlantı süreçlerinin muhatabı ilgili endüstri bölgesi tüzel kişisidir. Dağıtım lisansı sahibi OSB’lerde OSB tüzel kişisinin ilgili şebeke işletmecisi rolü devam eder. Her projede bağlantı seviyesi ve bölgenin lisans durumu ayrıca kontrol edilmelidir.
MAHSUPLAŞMA — 1 Mayıs 2026 itibarıyla ilgili lisanssız üretim tesislerinde mahsuplaşma saatlik esasa geçmiştir. Tesisin tabi olduğu mahsuplaşma periyodu, Yönetmelikteki kapsam ve istisnalara göre değerlendirilmelidir.
Lisanslı ve lisanssız GES arasındaki fark nedir?
Lisanssız üretimde temel model, ilişkili tüketimin karşılanmasına dayalı öz tüketim modelidir. Ekonomik faydanın temel kaynağı şebekeden çekilen enerjinin azaltılmasıdır. Mevzuatta öngörülen koşullarda ihtiyaç fazlası enerji ayrıca bedelli olarak değerlendirilebilir.
Lisanslı üretim ise elektrik piyasasında üretim ve satış faaliyetinin ilgili piyasa mevzuatı kapsamında lisanslı olarak yürütülmesidir. Yatırımcı, yürürlükteki lisans mevzuatındaki koşulları yerine getirir; üretim ve satış faaliyeti önlisans ve üretim lisansı süreçleriyle yürütülür.
| KONU | LİSANSSIZ GES | LİSANSLI GES |
|---|---|---|
| Amaç | Esas olarak öz tüketim + mevzuat kapsamında ihtiyaç fazlası enerji | Elektrik piyasasında üretim ve satış |
| Lisans / şirket | Üretim lisansı ve ayrı üretim şirketi yükümlülüğü yoktur | Önlisans → üretim lisansı + piyasa mevzuatına uygun tüzel kişilik |
| Başvuru mercii | İlgili şebeke işletmecisi | EPDK |
| Büyüklük çerçevesi | Hukuki dayanak, sözleşme gücü, bağlantı kapasitesi ve çağrı mektubu koşulları | Lisansta tanımlanan kurulu güç |
| Gelir modeli | Şebekeden çekişin azaltılması + koşulları varsa ihtiyaç fazlası bedeli | Piyasa satışı / ikili anlaşmalar |
| Tipik yatırımcı | Elektrik maliyetini düşürmek isteyen tüketici/yatırımcı | Elektrik üretim ve satışını piyasa faaliyeti olarak yürüten yatırımcı |
Süreç: sekiz adım
1. Ön değerlendirme ve fizibilite
Saha keşfi, statik kontrol, üretim simülasyonu, tüketim analizi, bağlantı seçenekleri ve tek hat şeması taslağı başvurudan önce birlikte değerlendirilir. Erken teknik kontrol, sonradan ortaya çıkabilecek boyutlandırma ve proje revizyonlarını azaltır.
2. Bağlantı başvurusu
Başvuru dosyası ilgili şebeke işletmecisine sunulur. Kesin içerik, Yönetmelik kapsamına, bağlantı seviyesine, kaynak türüne ve ilgili şebeke işletmecisinin güncel başvuru gerekliliklerine göre belirlenir.
3. Bağlantıya çağrı mektubu
Başvuru uygun bulunursa bağlantı noktası ve teknik koşulları içeren bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu düzenlenir. Bu belgede bağlantı noktası, gerilim seviyesi, proje koşulları ve ihtiyaç fazlası enerjinin hangi hüküm uyarınca değerlendirileceği belirtilir.
ÇAĞRI MEKTUBU SONRASI 1 YILLIK PROJE ONAY SÜRESİ — Bağlantıya çağrı mektubunun tebliğinden sonra üretim tesisi ve varsa bağlantı hattı projesinin onaylatılması için bir yıllık süre işlemeye başlar. Proje onayı ve gerekli belgeler bu süre içinde eksiksiz ve usulüne uygun sunulmazsa başvuru sahibi bağlantı anlaşmasını imzalama hakkını kaybeder. Bu nedenle proje hazırlığının çağrı mektubundan önce başlatılması önemlidir.
4. Proje onayı
Elektrik projesi hazırlanarak Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen kurum/tüzel kişiye onay için sunulur. Proje; tek hat şeması, koruma koordinasyonu ve değerleri, topraklama, kablo kesitleri ile panel, inverter ve diğer ekipmanların teknik dokümanlarını kapsar.
Bu aşamada eksik veya tutarsız teknik dokümantasyon proje revizyonuna yol açabilir. Projedeki ekipmanla sahadaki ekipmanın uyuşması; koruma değerleri, topraklama detayları, tek hat şeması ve ekipman teknik dokümanlarının birbiriyle tutarlı olması gerekir.
5. Bağlantı anlaşması
Onaylı proje ve gerekli belgelerin süresinde sunulmasının ardından ilgili şebeke işletmecisiyle bağlantı anlaşması imzalanır. Anlaşmada, tesisin tamamlanması ve kabul işlemleri için uygulanacak süreler yer alır.
6. Kurulum
Onaylı projeye uygun montaj, elektriksel imalat, koruma ve izleme sistemleri tamamlanır. Sahadaki ekipman veya yerleşim değişikliklerinin proje revizyonu gerektirip gerektirmediği uygulamadan önce kontrol edilir.
Kim neyi yürütür / onaylar?
| TARAF | SORUMLULUK |
|---|---|
| İlgili şebeke işletmecisi | Bağlantı başvurusu, teknik değerlendirme, bağlantıya çağrı mektubu, bağlantı anlaşması ve şebeke bağlantı süreçleri. |
| Proje onayı / kabule yetkili kurum | Elektrik projesinin onayı ve tesis kabul işlemleri. Yetkili kurum; tesis türü, gücü, bağlantı seviyesi ve güncel ETKB yetkilendirme tablosuna göre belirlenir. |
| Yatırımcı / EPC | Başvuru dosyası, projeler, izinler, imalat, testler ve gerekli teknik dokümantasyonun hazırlanması ve süreç takibi. |
7. Kabul
SEO ve sektör kullanımında “geçici kabul” ifadesi yaygın olmakla birlikte, güncel resmî yol haritası ve yetkilendirme belgelerinde işlem “kabul” veya “tesis kabulü” olarak anılır. Bu rehberde ana başlık korunmuş; süreç anlatımında resmî terminoloji esas alınmıştır.
Tesisin kabule hazır olduğu ilgili şebeke işletmecisince tutanakla kayıt altına alınır ve Bakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kuruma kabul başvurusu yapılır. Yerinde kontrolde onaylı projeye uygunluk, koruma cihazları ve testleri, topraklama ölçümleri ile gerekli güvenlik koşulları incelenir.
8. Devreye alma — ölçüm/sayaç düzenlemeleri
Gerekli ölçüm/sayaç düzenlemeleri tamamlanır ve tesis mevzuata uygun şekilde işletmeye alınır. Gerekli kabul ve ölçüm/sayaç işlemleri tamamlanmadan tesis ticari işletmeye alınamaz ve şebekeyle sürekli paralel işletmeye geçemez.
Hangi belgeler gerekir?
Aşağıdaki liste tipik bir ön hazırlık setidir. Kesin belge listesi tesisin Yönetmelik kapsamına, bağlantı seviyesine, çatı/arazi durumuna ve ilgili şebeke işletmecisinin güncel başvuru gerekliliklerine göre değişebilir.
| BELGE | NEDEN İSTENİYOR | NE ZAMAN |
|---|---|---|
| Tapu, kira sözleşmesi veya kullanım hakkı belgesi | Çatı/arazi kullanım hakkının belgelenmesi | Başvurudan önce |
| İmza sirküleri / yetki belgeleri | Başvuru sahibinin temsil yetkisi | Başvurudan önce |
| Abonelik ve tüketim tesisi belgeleri | Üretim tesisiyle ilişkilendirme | Başvurudan önce |
| Sözleşme gücü ve bağlantı bilgileri | Teknik ve hukuki güç değerlendirmesi | Başvurudan önce |
| Tüketim dökümleri | Boyutlandırma ve ilgili limit hesapları | Başvurudan önce |
| Yapı/imar belgeleri | Tesis türü ve proje kapsamında gerekli ise | Başvuru/proje öncesi |
| Tek hat şeması ve teknik başvuru ekleri | Teknik değerlendirme | Başvuruyla birlikte |
| Elektrik projesi | Proje onayı | Çağrı mektubu sonrası |
| Ekipman teknik dokümanları | Proje onayı ve kabul | Proje kapsamında gerekli olduğunda |
KİRALIK ÇATI — Kiralanan bir çatı üzerinde GES kurulabilmesi için çatı üzerinde GES kurma ve işletme hakkının hukuken belgelenmesi gerekir. Bu hak kira sözleşmesinde açıkça düzenlenmemişse mal sahibinin yazılı muvafakati veya gerekli kullanım hakkı belgesi talep edilebilir. Kira süresi ile GES yatırımının ekonomik ömrü arasındaki uyumsuzluk ayrıca ticari risk yaratabilir.
Süreci uzatan yedi sebep
- Yanlış muhataba başvuru — OSB veya endüstri bölgesinin lisans ve şebeke işletmecisi durumunun doğru belirlenmemesi
- Kullanım hakkı belgesinin yetersizliği — kira, muvafakat veya diğer hak belgelerinin proje kapsamını açıkça karşılamaması
- Sözleşme gücü, bağlantı kapasitesi ve talep edilen kurulu güç arasında uyumsuzluk
- Projede onaylanan ekipmanla sahada kullanılan ekipmanın farklılaşması ve gerekli revizyonun yapılmaması
- Trafo/şebeke kapasitesi veya bağlantı yatırımı ihtiyacının geç fark edilmesi
- Yapı, imar veya arazi izinlerine ilişkin eksiklerin proje takvimini etkilemesi
- Çağrı mektubu sonrası bir yıllık proje onayı süresinin kaçırılması
Bu sorunların önemli bir bölümü başvuru öncesinde yapılacak kapsamlı bir ön kontrolle azaltılabilir.
Çatı ve arazi projeleri arasındaki farklar
| KONU | ÇATI GES | ARAZİ GES |
|---|---|---|
| Arazi süreci | Yok / sınırlı | Tahsis, imar ve çevresel izin kontrolleri |
| Statik / zemin | Mevcut yapının statik uygunluğu | Zemin etüdü ve konstrüksiyon tasarımı |
| Bağlantı noktası | Çoğunlukla mevcut tesis bağlantısı | Proje özelinde ayrı bağlantı yapısı gerekebilir |
| Kullanım hakkı | Tapu, kira ve gerekiyorsa muvafakat/kullanım hakkı | Tapu, kira, irtifak veya diğer kullanım hakkı |
| Tipik süre baskısı | Proje, yapı belgeleri ve teknik dokümantasyon | Arazi, imar, çevresel izinler ve bağlantı |
Arazi projelerinde arazi, imar ve çevresel izinler; çatı projelerinde ise statik uygunluk, yapı belgeleri, kullanım hakkı ve proje dokümantasyonu toplam takvimi etkileyebilir. Her iki projede de şebeke kapasitesi ve teknik değerlendirme belirleyicidir.
Sık sorulan sorular
Lisanssız GES kurmak için şirket kurmam gerekir mi?
Lisanssız üretim rejimi, üretim lisansı alma ve yalnızca bu faaliyet için ayrı bir üretim şirketi kurma yükümlülüğü olmadan üretime imkân verir. Başvuru gerçek veya tüzel kişi tarafından, Yönetmelikteki koşullara göre yapılabilir.
Lisanslı ve lisanssız GES arasındaki fark nedir?
Lisanssız üretimde temel model ilişkili tüketimin karşılanmasıdır; mevzuattaki koşullarda ihtiyaç fazlası enerji bedelli değerlendirilebilir. Lisanslı üretim, elektrik piyasasında üretim ve satış faaliyetinin lisanslı olarak yürütülmesidir.
Kiracıyım, çatıya GES kurabilir miyim?
Evet; ancak GES kurma ve işletme hakkının hukuken belgelenmesi gerekir. Hak kira sözleşmesinde açık değilse yazılı muvafakat veya başka bir kullanım hakkı belgesi talep edilebilir. Kira süresinin yatırımın ekonomik ömrüyle uyumu ayrıca değerlendirilmelidir.
OSB veya endüstri bölgesindeyim, muhatabım kim?
Dağıtım lisansı sahibi OSB tüzel kişileri ilgili şebeke işletmecisi kapsamındadır. 2 Nisan 2026 değişikliğiyle dağıtım lisansı sahibi endüstri bölgesi tüzel kişileri de tanıma eklenmiştir. Bölgenin lisans durumu ve bağlantı seviyesi proje özelinde kontrol edilmelidir.
Başvurum olumsuz sonuçlanırsa ne olur?
Sonuç ve izlenecek yol gerekçeye bağlıdır. Kapasite veya teknik değerlendirme kaynaklı durumlarda farklı bağlantı noktası, saha veya güç seçenekleri; evrak kaynaklı durumlarda ise ilgili mevzuattaki usul ve süreler çerçevesinde tamamlama ya da yeni başvuru gündeme gelebilir.
Kabul olmadan üretime başlayabilir miyim?
Gerekli kabul ve ölçüm/sayaç işlemleri tamamlanmadan tesis ticari işletmeye alınamaz ve normal işletme koşullarında şebekeyle sürekli paralel işletmeye geçemez. Kabul ve devreye alma sürecindeki testler ise ilgili teknik mevzuat ve yetkili kurum prosedürlerine göre yürütülür.
İzin sürecini kendim yürütebilir miyim?
Hukuken başvuru sahibi süreci yürütebilir. Proje onayı, teknik dokümantasyon ve şebeke yazışmaları uzmanlık ve düzenli takip gerektirdiğinden EPC veya uzman danışman desteği tercih edilebilir.
Nereden başlanır?
İzin sürecine girmeden önce aşağıdaki hazırlıkların tamamlanması, belirsizliklerin erken görülmesine yardımcı olur:
- Tapu, kira sözleşmesi veya projeye uygun kullanım hakkı belgesi
- Sözleşme gücü, bağlantı ve trafo bilgileri ile tüketim dökümleri
- Yapı/imar belgeleri ve çatı için statik ön değerlendirme
- Tesisin bağlı olduğu ilgili şebeke işletmecisinin ve bağlantı seviyesinin doğru tespiti
- Talep edilen güç için teknik ve ekonomik ön boyutlandırma
11:11 Solar Enerji; çatı GES ve arazi GES projelerinde başvuru dosyası, proje onayı, şebeke yazışmaları, kurulum ve kabul süreçlerini proje kapsamına göre yürütür. Yatırım kararı öncesinde teknik, mevzuatsal ve ekonomik risklerin birlikte değerlendirilmesi önerilir.
Resmî kaynaklar
- Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği — güncel/konsolide metin (Mevzuat Bilgi Sistemi).
- Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — 02.04.2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete.
- T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı / EİGM — Lisanssız Elektrik Üretimi (güncel resmî açıklama).
- T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı / EİGM — Lisanssız Elektrik Üretim Tesisleri İçin Yatırım Süreci Yol Haritası.
- Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği ve T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı — Elektrik Tesisleri Proje Onay ve Kabul Yetkilendirmeleri (2025-Revize; yetki süresi 18.06.2025–31.12.2028).
- Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretimi Başvurularının Teknik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik.
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 30.04.2026 tarihli ve 14531 sayılı Kararıyla kabul edilen Lisanssız Elektrik Üretim Tesisleri ve İlişkili Olduğu Tüketim Tesislerinin Mahsuplaşma İşlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar — 05.05.2026 tarihli ve 33244 sayılı Resmî Gazete.
BİLGİLENDİRME NOTU — Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Kesin başvuru belgeleri, yetkili kurum, süreler ve teknik koşullar; tesisin hukuki dayanağı, bağlantı seviyesi, kaynak türü, gücü, konumu ve güncel mevzuata göre proje özelinde kontrol edilmelidir.